Xưng hô trong tiếng Khmer | Hoc tieng Khmer Online


Thứ Hai, 10 tháng 12, 2018

Xưng hô trong tiếng Khmer

Thứ Hai, 10 tháng 12, 2018 | 10 tháng 12 | 0 nhận xét

 Tôi: Kh'nhum (Kh'nhum)
 Cha: Âu hoc Âu-púc hoc Bây-đa (T thường dùng là Âu-púc)
 M: Me hoc M'đai hoc Mia-đa
 Cha v: Âu-púc kh'mêc khang pro-pun
 M v: M'đai kh'mêc khang pro-pun
 M chng: Âu-púc Kh'mêc khang p'đây
 Trai: P'rôs [1]
 Gái: X'rây
 Anh, ch: Boong
 Tiếng boong dùng đ ch chung anh hoc ch. Khi mun ch rõ đó là anh trai thì phi nóBoong p'rôs và ch gái : Boong X'rây.
 Ví dAnh (ch) có my người anh em : Boong miên boong p'ôn pôn-man nec.
 Tôi có ba anh và hai ch : Kh'nhum miên boong p'rôs bây nưng boong x'rây pir
 Em: P'ôn.
 P'ôn cũng gi chung em trai hai em gái. Khi cn nói rõ đó là em trai hay em gái thì thêm vào chP'ôn tiếng P'rôs hoX'rây như tiếng Boong  trên.
 Ch dâu: Boong th'lay x'rây
 Em dâu: P'ôn th'lay x'rây
 Bác trai: Um hoc Âu-púc thôm
 Bác H: Um Hô
 Chú: Pu hoc Mia
 Thím: Ming (tiếng thím viết ch là Ming nhưng nói thì đc là Minh)
 : M'đai ming
 : Ming khang âu-púc
 Cu: Mia khang m'đai
 Chng: P'đây hoc Xoa-mây (Xva-mây)
 V ln: Pro-pun đơm
 V bé : Pro-pun chông
 Đàn ông góa v : Puôs-mai
 Đàn bà góa chng : Mê-mai
 Đc thân : Liu
 Cô đơn : Nơ liu.
 M côi : Com P'ria.
 Con : Côn hoc Bôt
 Con đu lòng : Côn ch'boong
 Con út : Con pâu (hoc đc là pơ)
 Con đ : Côn-boong ct
 Con nuôi : Côn thoar
 Anh nuôi  : Boong thoa;
 Em nuôi : P'ôn thoa)
 Con dâu : Côn pro-xa x'rây
 Con r : Côn pro-xa prôs
 Con trai : Côn prôs hoc Bôt-t'ra [2].
 Con gái : Côn-x'rây hoc Bôt-t'râ[3]
 Cháu : Chau
 Cháu (xưng hô) : Kh'muôi
 Ông bà gi cháu ni, cháu ngoi, thì dùng tiếng Chau. Còn khi ta gi các em nh c tui con cháu mình hoc con ca anh, ch, em mình thì dùng tiếng Kh'muôi. Khi viết hay nói trước qun chúng : Chúng ta phi hành đng cho xng đáng con cháuBà Trưng, Bà Triu thì tiếng con cháu đây phi dùng tiếng Côn Chau,
Ví d : Puc dơng t'râu thuơ oi xom chia côn chau rô-bos đôn Trưng, đôn Triu.
  (gái chưa chng) : Niêng cro mum hoc Niêng canh-nha
 Hài nhi : Tia-ruôc (téa-rok)
Thiếu nhi : Cô-mar
 Nam thiếu nhi : Cô-ma ra
 N thiếu nhi : Cô-ma-rây.
 Nam thiếu niên : Cô-mar chum-tuông
 Thiếu n : Cô-ma-rây chum tuông.
 Thanh niên : Du-văn hoc Du-vec-chun
 Thanh n : Du-vec-tây hoc Du-vec-nia-ri
 Ông : Lôôc (Lok)
 Tiếng Lôôk đ ch nhng người ln tui, người có chc tước.
 Ví d : Ông ch tch : Lôôc prothiên; Ông sư (tiu đng người gi chùa) : Lôôc nên; Ông bác : Lôôc um…
  : Lôôc x'rây hoc Nec x'rây hoc Lôôc Chum-tiêu
 (Tiếng Lôôc Chum-tiêu dùng đ ch các ph n có chc tước, ging như tiếng Madame ca Pháp)
 Ví d Bà Phó Th tướng : Lôôc Chum-tiêu Up-pk-nia-duôc Rot-mun-t'rây.
             Bà B trưởng : Lôôc Chum-tiêu Rót-mun-t'rây.
 Ngài : Ec-âu-đom (còn đc là Ec Út-đom).
 Ví d: Ngài Tnh trưởng : Ec-ut-đom -phi-pal khet.
 Ông c : Ta (Lôôk tà)
 Bà c : Di-ây (tiếng di-ây đc nhanh, dính nhau nghe như Dây)
 Chúng ta : Puôc-dơng hoc Dơng
 Chúng tôi : Dơng Kh'nhum
  : Via
 Thng : A (còn đc là À)
 Ví d: A Ba tâu na bt hơi = Thng Ba đi đâu mt tiêu ri.
 Ông y (ng), y (b), anh y (nh) : Coat (Dùng chung cho ngôi th ba s ít). Riêng ch Hngi là Kê.
 Gia đình : Crua-xar (Tiếng crua-xar còn có nghĩa là v chng).
 Anh (ch) đã có v (chng) chưa? : Boong miên cru-xar tôôch (nh) hơi nâu?
 Ông chú di đâu đó : Lôôc pu onh-chơnh tâu na? (Tiếng onh-chơnh dùng đây đ t s kính trng đi vi nhng người ln).
 Cháu đi đâu đó? : Kh'muôi tâu na? ( đây không dùng tiếng onh-chơnh vì người mình hi thuc hàng con, cháu).
 Anh (ch) có my người con : Boong miên côn pôn-man nec.
Tôi có 03 con, hai trai, mt gái : Kh'nhum miên côn bây: prôs pir, x'rây muôi hoc nói : Kh'nhum miên bôt bây : bôt t'ra pir, bôt-t'rây muôi.
 Anh là con th my trong gia đình? Boong chia côn ti bôn man kh'nông crua-xar?
 Cha m ca anh (ch) còn sng không? : Âu-púc m'đai rô-bos boong nâu ruas tê hoc nói : Âu-púc m'đai rô-bos boong nâu cuông vuông tê? (câu này lch s hơn).
 Còn sng c : nâu ruas teng os (hoc nâu cuông vuông teng os).
 Cha tôi t trn : Âu-púc Kh'nhum a-nêch-chăn-căm hơi (hoc x'lăp-hơi).



 Anh đã có v chưa?  : Boong miên pro-pun hơi nâu (hoc phec-ri-dia hơi nâu)?



 Tôi còn đc thân (chưa v, chưa chng) : Kh'nhum nâu liu.

Đăng nhận xét


Trao đổi Đóng lại - Viết bằng tiếng Việt có dấu để mọi người dễ đọc.